Afera prawie narodowa miała swój początek od przeglądania budzących kontrowersje wniosków. Otóż właściciel “knajpy” kupił jachty, które jak to wskazywały memy, były jachtami luksusowymi, ktoś inny nabył saunę, ekspresy do kawy, solaria, zrobił wymianę mebli czy zakupił wirtualną strzelnicę. PiS szybko podchwyciło temat, twierdząc zarazem, że to wielka afera rządu koalicji, który przeznacza pieniądze na błahostki.
Pojawiły się nawet głosy, że cały KPO jest do wyrzucenia, a 1,2 mld zł zostało całkowicie zmarnowane. Na przedsiębiorców wylano w tym czasie niebywałe pomyje. Tymczasem to rząd PiS, a konkretnie Mateusza Morawieckiego, opracowywał szczegóły naboru w 2021 roku. W czasie pandemii branża HoReCa była mocno poszkodowana i przedsiębiorcy apelowali o pomoc. Politycy uważali wtedy za dobry pomysł przeznaczenie dla niej środków z KPO, przy okazji licząc zapewne na głosy wyborcze branży turystycznej. Pieniędzy z KPO dla HoReCa domagała się również Lewica, w tym partia Razem, która dzisiaj ostro krytykuje całą sytuację.
W związku z całą “aferą” Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz poinformowała o wstrzymaniu wypłat środków z Krajowego Planu Odbudowy dla branży HoReCa. Decyzja obowiązuje do czasu zakończenia kontroli poszczególnych umów i potwierdzenia ich zgodności z zasadami programu.
– Środki będą wypłacane wtedy, kiedy konkretna umowa przejdzie kontrolę i zostanie uznana za zgodną z programem. Taka kontrola obejmie wszystkie umowy, a dodatkowej weryfikacji poddane zostaną także działania operatorów […] Bezwzględnie każda nieprawidłowo zakwalifikowana umowa, każda dotacja niezgodna z zasadami zostanie rozliczona i środki nie zostaną wydane, natomiast dobrze przyznane dotacje zostaną wypłacone – zapowiedziała Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.
Resort zdecydował o tym kroku w związku z doniesieniami dotyczącymi możliwych nieprawidłowości w przyznawaniu dotacji dla hotelarstwa i gastronomii. Do tej pory beneficjentom wypłacono około 110 mln zł, podczas gdy cały budżet programu wynosi 1,2 mld zł.
Pełczyńska-Nałęcz poinformowała również, że pod koniec lipca zdymisjonowana została prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Katarzyna Duber-Stachurska. Decyzję uzasadniono nieskutecznością i opieszałością działań, nie tylko w obszarze wsparcia dla HoReCa.
Minister podkreśliła, że program wsparcia dla branży HoReCa został włączony do KPO w czasie poprzedniego rządu i wtedy zatwierdzony. Zwróciła uwagę, że zmiany w kryteriach, m.in. obniżenie progu spadku obrotów z 30 do 20 proc. miały charakter dostosowawczy i wynikały z konieczności realizacji wskaźników przypisanych KPO.
– KPO jest bezdyskusyjnym ogromnym projektem inwestycyjnym, ogromnym projektem rozwojowym, z którego mimo skróconego czasu i utraty dwóch lat, jest realizowanych wiele bardzo ważnych inwestycji rozwojowych. Przede wszystkim ważnych dla polskiego zdrowia, Polski powiatowej, wsparcia polskiej edukacji czy bezpieczeństwa na drogach. Tych obszarów jest bardzo wiele – powiedziała.
– Rozumiem ogromne emocje i społeczne oburzenie, które wywołały niektóre dotacje i niektóre umowy podpisane w ramach HoReCa. W związku z tym podjęliśmy bardzo szybkie i szerokie działania kontrolne. Po pierwsze kontrola PARP w jednostkach, które udzielały dotacji. Po drugie kontrola ministerstwa funduszy w PARP. Podjęłam decyzję, że żadne środki nie zostaną przekazane na wypłaty dla beneficjentów dopóki poszczególna umowa nie zostanie skontrolowana i uznana za zgodną z zasadami HoReCa – poinformowała minister.
Krajowy Plan Odbudowy jest Polsce potrzebny. To 250 mld zł, które trafią do naprawdę wielu dziedzin życia gospodarczego i społecznego. Nie należy też bagatelizować kwoty 1,2 mld zł, określając ją jako “małą”. Ponad miliard złotych zawsze można spożytkować lepiej. Przypominamy, że za rządów PiS podobną kwotę, tj. 1,3 mld zł, zmarnowano choćby na słynny projekt Ostrołęka C, czyli rozbudowę elektrowni o kolejny blok węglowy. Ostatecznie wybudowano dwie wieże, które zburzono.
– Z pełną determinacją sprawdzimy, czy każda złotówka z publicznych pieniędzy jest wykorzystywana tak, jak powinna – wskazał resort w oświadczeniu.
W ramach wsparcia MŚP z branży HoReCa w KPO zawarto 3005 umów na 1,2 mld zł, a wypłacono 110 mln zł. Celem dofinansowania HoReCa w ramach KPO jest wsparcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw z branży hotelarstwa, gastronomii, turystyki i kultury. Sektory te były najbardziej poszkodowane w związku ze skutkami pandemii COVID-19. Ten konkretny program realizowany jest przez pięciu operatorów:
- Polską Fundację Przedsiębiorczości Szczecin;
- Towarzystwo Inwestycji Społeczno-Ekonomicznych S.A. Warszawa;
- Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków;
- Rzeszowską Agencję Rozwoju Regionalnego;
- Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. Bielsko-Biała;
- Fundację Kaliski Inkubator Przedsiębiorczości Kalisz.
A jak wygląda bilans półtora roku inwestowania środków z Krajowego Planu Odbudowy w polską gospodarkę – 774 tysiące podpisanych umów, inwestycje warte 117 miliardów złotych i ponad 44 procent całkowitej puli już rozdysponowane. Rolnictwo, infrastruktura, edukacja, cyfryzacja, czyste powietrze, zdrowie, mieszkalnictwo. Obszary inwestycji są różnorodne.
To już nie są deklaracje, to konkrety jak choćby – ponad 7,3 tys. gospodarstw rolnych otrzymało wsparcie w ramach rolnictwa 4.0, 52 tys. rolników wymieniło dachy z azbestem, 15 tys. nowych silosów do magazynowania zboża o łącznej ładowności 1,6 mln m³, 7,5 tys. nowych miejsc w żłobkach, a docelowo aż 47,5 tys., 115 Branżowych Centrów Umiejętności już działa, termomodernizacja 440 tys. domów i mieszkań, 5866 mieszkań zakontraktowanych na tani wynajem, 295 nisko i zeroemisyjnych autobusów na drogach, 57 tys. gospodarstw domowych z dostępem do szybkiego internetu, 341 271 bonów na laptopy dla nauczycieli. Ministerstwo Zdrowia w procesie realizacji dotychczasowych konkursów ze środków KPO otrzymało ponad 800 wniosków z całego kraju, z czego 349 przedsięwzięć uzyskało pozytywną ocenę i otrzymało łącznie ponad 9,6 miliarda złotych. Wsparcie trafi do każdego województwa – zarówno do dużych szpitali klinicznych, jak i mniejszych, lokalnych placówek, uczelni i ośrodków zdrowia.
Do tej pory z Brukseli wpłynęło do Polski już 67 miliardów złotych, a kolejne 26,3 mld zł trafi nad Wisłę jeszcze latem tego roku. Przełoży się to m.in. na: 6,6 mld zł na „Czyste Powietrze”, ponad 2 mld zł na skrócenie łańcuchów dostaw w rolnictwie, 1,4 mld zł na tabor kolejowy, 1,2 mld zł na infrastrukturę kolejową, 724 mln zł na bezpieczeństwo transportu – obwodnice i modernizacje.
