W skrwileńskim lesie, w miejscowości Rak, znajduje się największa w powiecie rypińskim zbiorowa mogiła. To szczególne miejsce pamięci i kultu dla mieszkańców gminy Skrwilno oraz całego powiatu, gdzie regularnie odbywają się uroczystości patriotyczne.
Właśnie tutaj, w czasie II wojny światowej, Niemcy dokonali masowych egzekucji Polaków walczących o niepodległość – nauczycieli, duchownych, rolników i harcerzy. Wśród ofiar byli nie tylko mieszkańcy Skrwilna czy Rypina, lecz także z Lipna, Brodnicy, Mławy, Wąbrzeźna i Grudziądza.
Pamięć o pomordowanych przez Selbstschutz – oddziały niemieckiej mniejszości narodowej, które w czasie okupacji przeprowadziły eksterminację polskiej inteligencji – jest wciąż żywa. Ofiary zostały uhonorowane przez przedstawicieli samorządu, szkół i organizacji społecznych. Kwiaty na mogiłach złożył również poseł Zbigniew Sosnowski, który w swoim przemówieniu powiedział:
– W tym miejscu najlepiej uświadamiamy sobie jak dramatyczna jest historia naszego kraju a jej karty naznaczone są krwią, bólem i cierpieniem. Także tutaj w skrwileńskich lasach kończyło się życie zdradziecko pojmanych i w okrutny sposób pomordowanych córek i synów naszej ziemi. […] Naród Polski chce żyć spokojnie, z dala od działań wojennych. Ma do tego pełne prawo. Ma prawo do wolności tak krwawo wywalczonej w trakcie wiekowych konfliktów. A pamięć o tych wydarzeniach stanie się obowiązkiem, bo to my musimy ocalić je od zapomnienia. Musimy powtórzyć za Adamem Mickiewiczem: „Jeśli zapomnę o nich, ty Boże na niebie zapomnij o mnie“.
