Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski przedstawił w Sejmie informacje dotyczące realizacji programu „Aktywny Rolnik”. Temat aktywnego rolnika od dawna znajduje się w centrum oczekiwań środowiska rolniczego, zwłaszcza tych gospodarzy, którzy sami ponoszą ekonomiczny ciężar produkcji rolnej. Zmiany mają uporządkować system dopłat i ograniczyć sytuacje, w których środki trafiają do osób niezaangażowanych w prowadzenie gospodarstwa.
Jak zaznaczył minister Krajewski, intencją projektu nie jest wykluczanie rolników, lecz zapewnienie bardziej sprawiedliwego podziału środków publicznych. Dopłaty mają trafić przede wszystkim do tych, którzy rzeczywiście pracują w rolnictwie, zgodnie z zasadami określonymi w prawie unijnym.
Nowa definicja rolnika aktywnego zawodowo wynika z wymogów Unii Europejskiej i ma służyć precyzyjnemu kierowaniu wsparcia do osób dla których działalność rolnicza stanowi rzeczywiste, choćby minimalne, źródło dochodu. Proponowane regulacje są odpowiedzią na postulaty rolników i organizacji branżowych, które były szeroko konsultowane na początku 2025 r.
System weryfikacji aktywności rolniczej będzie oparty na minimalnych kosztach poniesionych na działalność rolniczą lub przychodach z tej działalności. Każdy rolnik będzie mógł wybrać sposób potwierdzenia swojej aktywności. Dokumentowanie obejmie okres od 1 czerwca roku poprzedzającego złożenie wniosku do 31 maja roku, w którym wniosek jest składany. Konkretny poziom progów zostanie określony w rozporządzeniu.
Projekt przewiduje również ograniczenie obciążeń administracyjnych. Część gospodarstw zostanie uznana za aktywne zawodowo automatycznie, na podstawie danych dostępnych w systemach administracji. Szacuje się, że dotyczy to około 570 tys. rolników.
W 2026 r. wprowadzony zostanie mechanizm przejściowy dla najmniejszych gospodarstw. Rolnicy, którzy w 2025 r. otrzymali płatności bezpośrednie nieprzekraczające 1125 euro, nie będą musieli wykazywać kosztów ani przychodów związanych z działalnością rolniczą. Z rozwiązania tego skorzystać ma około 600 tys. gospodarstw.
Status rolnika aktywnego zawodowo stanie się warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich oraz płatności ONW. Jego weryfikacją zajmie się Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Minister zwrócił uwagę, że prowadzenie działalności pozarolniczej nie pozbawia rolnika prawa do uzyskania statusu aktywnego, a nowe przepisy nie naruszają kwestii własności gruntów ani zasad ubezpieczenia w KRUS.
Projekt ustawy wzmacniającej pozycję aktywnych zawodowo rolników został przyjęty przez Radę Ministrów 30 grudnia i przekazany do prac parlamentarnych. 7 stycznia 2026 r. dokument trafił do pierwszego czytania w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zmiany mają wejść w życie 15 marca 2026 r., czyli w dniu rozpoczęcia naboru wniosków o płatności bezpośrednie i płatności ONW za 2026 r.
