21 stycznia Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi dała zielone światło rządowemu projektowi ustawy wzmacniającej pozycję rolników aktywnych zawodowo. Po pierwszym czytaniu Komisja poparła wniosek o przyjęcie projektu przez Sejm i skierowała go do dalszych prac. Ustawę przedstawił minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski.
Jak podkreślił minister, projekt odpowiada na postulaty środowisk rolniczych i ma zapewnić, że publiczne wsparcie trafi przede wszystkim do gospodarstw faktycznie prowadzących produkcję rolną. Nowe przepisy mają ograniczyć pobieranie dopłat przez właścicieli gruntów, którzy nie prowadzą działalności, a wzmocnić tych, dla których rolnictwo jest realnym źródłem dochodu.
Proponowane zmiany wprowadzają nowe zasady weryfikacji aktywności rolniczej – o statusie aktywnego rolnika decydować mają rzeczywiste koszty lub przychody z działalności. Jednocześnie rolnicy będą mogli sami wybrać sposób udokumentowania swojej aktywności.
Ustawa zakłada także m.in. automatyczne uznanie za rolników aktywnych zawodowo spółdzielni, grup producentów oraz gospodarstw utrzymujących zwierzęta przy minimalnej obsadzie. Uwzględniono również specyfikę wypasu kulturowego, istotnego zwłaszcza na terenach górskich.
W ramach projektu powstanie rejestr rolników aktywnych zawodowo prowadzony przez ARiMR. W 2026 r. dla najmniejszych gospodarstw przewidziano rozwiązania przejściowe – automatyczne uznanie za aktywnych beneficjentów płatności bezpośrednich z 2025 r. do kwoty 1125 euro, co obejmie ok. 600 tys. gospodarstw.
Nowe przepisy mają obowiązywać od 15 marca 2026 r., wraz z rozpoczęciem naboru wniosków o płatności bezpośrednie i ONW. Rząd podkreśla, że szybkie procedowanie ustawy jest kluczowe, by zmiany mogły wejść w życie na czas.
Kluczowe założenia projektu
- Zmiana zasad weryfikacji aktywności rolniczej – odejście od dotychczasowych, krytykowanych rozwiązań na rzecz obiektywnych kryteriów opartych na ponoszonych kosztach bezpośrednich lub uzyskiwanych przychodach z działalności rolniczej.
- Możliwość wyboru sposobu udokumentowania aktywności przez rolnika oraz szeroki katalog dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej.
- Automatyczne uznawanie za rolników aktywnych zawodowo m.in. spółdzielni rolniczych, grup producentów rolnych, rolników utrzymujących zwierzęta przy minimalnej obsadzie, a także beneficjentów wybranych płatności związanych z produkcją, płatności w ramach wybranych ekoschematów czy też korzystanie z wybranych interwencji inwestycyjnych w ramach II filara WPR.
- Uwzględnienie specyfiki wypasu kulturowego, istotnego zwłaszcza dla terenów górskich i ochrony krajobrazu.
- Utworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR, który będzie mógł być wykorzystywany m.in. przy przyznawaniu pomocy krajowej.
Rozwiązania przejściowe na 2026 r. dla małych gospodarstw – automatyczne uznanie za aktywnych rolników gospodarstw, które w 2025 r. otrzymały płatności bezpośrednie do równowartości 1125 euro (ok. 600 tys. gospodarstw).
