Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu ustawy dotyczącej programu SAFE trudno uznać za coś więcej niż polityczny demonstracyjny gest. Problem polega na tym, że nie jest to gest symboliczny – jego konsekwencją może być zablokowanie miliardów euro przeznaczonych na wzmocnienie bezpieczeństwa Polski i rozwój przemysłu obronnego.
W momencie, gdy Europa intensywnie inwestuje w zdolności obronne, a wojna za wschodnią granicą trwa już trzeci rok, Polska właśnie wycofuje się z jednego z najważniejszych mechanizmów wspólnego finansowania bezpieczeństwa.
Program, który miał realnie wzmocnić Polskę
SAFE to europejski instrument finansowy wspierający modernizację armii i rozwój przemysłu zbrojeniowego. Dla Polski oznaczał on dostęp do ogromnych środków na rozwój technologii wojskowych, produkcję sprzętu i współpracę z partnerami w Europie. W praktyce mogły to być dziesiątki miliardów euro inwestycji – pieniądze, które trafiłyby do polskich zakładów zbrojeniowych, firm technologicznych i całego sektora bezpieczeństwa.
Zamiast tego pojawiło się weto.
Polityka ponad bezpieczeństwem
Najbardziej niepokojące w tej decyzji jest to, że nie wynika ona z jasno przedstawionej strategii bezpieczeństwa państwa. Weto wygląda raczej jak element wewnętrznej walki politycznej, kolejny etap konfliktu między ośrodkiem prezydenckim a rządem.
Problem polega na tym, że bezpieczeństwo państwa nie jest polem do politycznych demonstracji. Wstrzymywanie projektów wzmacniających obronność tylko po to, by uderzyć w przeciwników politycznych, to gra wyjątkowo ryzykowna.
Sygnał wysłany do Europy
Decyzja prezydenta wysyła również bardzo niejednoznaczny sygnał do europejskich partnerów. Polska od lat buduje swoją pozycję jako państwo, które poważnie traktuje kwestie bezpieczeństwa i apeluje o zwiększenie wydatków na obronność.
Weto wobec programu, który właśnie temu ma służyć, podważa wiarygodność tej narracji. Trudno przekonywać innych do wspólnych inwestycji w bezpieczeństwo, gdy samemu blokuje się jeden z kluczowych mechanizmów finansowania.
Stracony czas i stracone pieniądze
Najbardziej wymierną konsekwencją tej decyzji może być jednak utrata czasu. W polityce bezpieczeństwa miesiące mają znaczenie, szczególnie w sytuacji, gdy europejskie państwa przyspieszają inwestycje w obronność. Każde opóźnienie oznacza wolniejszą modernizację armii, mniej inwestycji w przemysł zbrojeniowy i mniejsze możliwości rozwoju technologicznego.
Dlatego weto wobec SAFE trudno dziś interpretować jako decyzję strategiczną. Coraz więcej wskazuje na to, że była to decyzja polityczna – a rachunek za nią może zapłacić całe państwo.
